Przy Zarządzie Krajowym Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego powstał Klub Przedsiębiorców i Ekspertów, inicjatywą którego, Członkowie Klubu i wszyscy zainteresowani Przedsiębiorcy i Eksperci mogą uczestniczyć na otwartych seminariach. Spotkania odbywają się w ostatnią środę każdego miesiąca (szczegóły na stronie PTE).

26 marca 2008 odbyło się seminarium, które miało pomóc uczestnikom odpowiedzieć na pytania w dwóch obszarach tematycznych.

Pierwszy obszar to outsourcing i podstawowe pytanie:
Czy zapewnia bezpieczeństwo biznesowe? Poufność danych a ryzyko ich utraty?
W bardzo ciekawy i prosty sposób, prelegent z firmy Sol Financial Services Polska odpowiedział na tak ważne pytania udowadniając, iż outsourcing może być bardzo dobrym rozwiązaniem właśnie dla małych i średnich firm. Ogranicza ryzyko (dobra umowa), daje oszczędności (mniejsze zatrudnienie) i profesjonalizm (wiedza ekspercka w obszarze działania).

Drugi obszar, nad którym chciałabym się skupić, to NewConnect i pytania:
Jak funkcjonuje rynek NewConnect? Co trzeba spełnić by móc zaistnieć na rynku NewConnect? Jak zostać Autoryzowanym Doradcą , Animatorem Rynku lub Market Makerem?
Na te i inne pytania odpowiedzi udzielił w swoim wystąpieniu Pan Robert Kwiatkowski Dyrektor Departamentu Rozwoju Biznesu Rynku Europy Środkowo-Wschodniej GPW. Omówił cele GPW wobec NewConnect. Wyjaśnił podstawowe założenia NewConnect wobec emitentów, inwestorów i formy prawnej platformy obrotu.
Emitenci - małe spółki o przewidywalnej kapitalizacji około 20 mln zł średnio o wartości oferty około 5 mln zł z ciekawymi projektami, o unikalnych umiejętnościach z 3 – 4 krotnym potencjałem wzrostu.
“Projekt musi być ponad przeciętny aby znaleźć inwestorów” – podkreślił.
Formą prawną spółek wchodzących na NewConnect jest spółka akcyjna. Spółka, która chce w ten sposób pozyskać kapitał, a nie jest spółką akcyjną musi przed wejściem na NewConnect zostać przekształcona. Ważne dla firm chcących wejść na NewConnect jest fakt, że koszty wejścia mogą być dofinansowane z Unii do kwoty 7% wartości emisji.
Inwestorzy – głównie są to inwestorzy indywidualni.
Duże zainteresowanie wzbudził temat “Autoryzowanego Doradcy”. Jego rola i zadania. Warunki i zasady, które firma musi spełniać aby mogła ubiegać sie status “Autoryzowanego Doradcy” lub “Animatora Rynku”. Możliwość występowania “Autoryzowanego Doradcy” i “Animatora Rynku” jako jeden i ten sam podmiot. Zasadę weryfikacji i oceny firm wpisanych na listę “Autoryzowanych Doradców”.
Jakie zadania mają spełniać Autoryzowany Doradca i Animator Rynku?

Odpowiedzialność za wybór spółki o odpowiedniej jakości, wspieranie i współdziałanie ze spółką – emitentem w procesie przygotowań do debiutu i w końcu współpraca i doradztwo przez co najmniej rok funkcjonowania na NewConnect – główne zadania “Autoryzowanego Doradcy”.

Wspomaganie płynności obrotu instrumentami finansowymi spółki – emitenta na rynku notowań kierowanymi zleceniami przez okres 2 lat – główne zadania “Animatora Rynku”.

To, jaką firmę spółka – emitent wybierze na”Autoryzowanego Doradcę”, jest jej decyzją.
To jak szybko spółka wejdzie na NewConnect uzależnione jest od szybkości przygotowania dokumentów informacyjnych, zatwierdzenia ich przez “Autoryzowanego Doradcę” i współzatwierdzenia przez GPW, co trwa minimum 2 m-ce. Samo wprowadzenie do obrotu w NewConnect Alternatywnym Systemie Obrotu (ASO) trwa około 5 dni.
Kurs wyznaczany z dokładnością do 1 grosza/centa.

Niewątpliwą zaletą rynku NewConnect jest możliwość pozyskania kapitału poprzez ofertę prywatną. Jest to rozwiązanie, które może znacznie skrócić czas pozyskania kapitału i całego przedsięwzięcia związanego z upublicznieniem spółki, czasu potrzebnego na przekształcenie w spółkę akcyjną oraz znalezienie inwestorów. Myślę, że w najbliższych latach rynek ten bardzo się rozwinie. Pamiętać jedynie należy przed podjęciem decyzji zakupu akcji spółki notowanej na NewConnect, że przy kursie wyznaczanym z dokładnością co do gorsza wzrost np. z 4 groszy do 5 groszy to wzrost o 20%, który może wprowadzić w błąd mniej doświadczonych inwestorów, i w oparciu o % wzrost decyzja nie koniecznie może być dla nich korzystna.
Listę Autoryzowanych Doradców można znaleźć na stronie internetowej www.NewConnect.pl.

O tym, że sytuacja na rynkach finansowych jest zmienna, może być kapryśna i zaskakiwać, jak nasza pogoda służby drogowe w styczniu, przekonaliśmy się doskonale w drugiej połowie roku 2007 i teraz na początku 2008. A duża grupa inwestorów boleśnie odczuła korekty spadkowe na własnej “skórze” (portfelu).

Zaczynamy zadawać sobie pytania:
Jaką przyjąć strategię inwestycyjną? Czy “kup i trzymaj” a może “kup, sprzedaj, kup”, czyli inaczej w “pogoni za rynkiem”?
W co obecnie inwestować? Na jakich produktach mogę zarobić nie tylko na wzrostach kursów? A może wyjść z rynku i przeczekać na lokacie? Czy to już koniec spadków i teraz kupić, czy jeszcze poczekać?
Pytań i wątpliwości wiele.

W dniu 27 lutego 2008 r. w siedzibie PTE na zaproszenie Klubu Przedsiębiorców i Ekspertów, Alfred Adamiec i Jacek Rembiszewski podjęli próbę odpowiedzi na dręczące inwestorów indywidualnych pytania. Stawiąc tezę, że potrzebne są nowe strategie inwestycyjne na te czasy, które nadchodzą i które potrwają dłuższy czas.

Spotkanie odbyło się pod hasłem “Nowa strategia inwestycyjna na trudniejszych rynkach finansowych”. Poniżej relacja z seminarium.

“Najpiękniejszy okres jaki moglibyśmy chyba przeżywać jeśli chodzi o gospodarkę światową, moim zdaniem, mamy już za sobą. Okres szybkiego wzrostu gospodarczego …” – powiedział Alfred Adamiec, w krótkiej analizie zdarzeń w ostatnich kilku miesiącach. – “gospodarczej hossy, czasy niskiej inflacji…”

Co spowodowało tą sytuację?

Spowodował to bardzo szybki wzrost gospodarczy w krajach gospodarki wschodzącej powodując jednocześnie pociągnięcie za sobą gospodarek rozwiniętych, oraz wysoki wzrost popytu wewnętrznego w krajach wschodzących, generujący wyraźny wzrost cen, co się przeniosło z kolei na rynki rozwinięte. Takim namacalnym przykładem jest wzrost inflacji w Chinach.

Kolejną przyczyną była narastająca fala trudnych kredytów hipotecznych w Stanach Zjednoczonych (kłopoty narastały już od trzech lat).

W bardzo wielu krajach rozwijających się również inflacja była niska, co napędzało popyt na kredyt, kredyt inwestycyjny, z czasem również konsumpcyjny i to było takie koło zamachowe wzrostu cen na najróżniejszych giełdach. W momencie kiedy okazało się, że instytucje finansowe zaangażowane w obsługę kredytów hipotetycznych tzw. subrime ponoszą duże straty, wyraźnie wzrosła cena pieniądza na rynku.

Jak mamy brak płynności, mamy też wzrost niechęci do ryzyka. To są naczynia połączone.

” W Stanach Zjednoczonych rynek nieruchomości spadał, tam wystąpiło bardzo ważne istotne zagrożenie recesją wynikającą z ograniczenia popytu konsumpcyjnego przez gospodarstwo amerykańskie. I to była bardzo ciekawa sytuacja, ponieważ pierwszy raz, mieliśmy taki układ, że kryzys jaki się narodził na rynkach światowych, był kryzysem rozwiniętym a nie rozwijającym się. I on w niewielkim stopniu przeniósł się do tej pory na rynki rozwijające się. Natomiast kraje rozwijające się zadziałały, jeżeli chodzi o rynki finansowe, na zasadzie reakcji wyrównywania poziomu. ” – powiedział Alfred Adamiec, jednocześnie zadając pytanie. – “Co nas obroniło przed większymi spadkami?”
“To, że kapitał zagraniczny w Polsce wycofywał się z obrotu od 2005 … ” – stwierdził w odpowiedzi na swoje pytanie. – “Co więcej, kapitał zagraniczny już od pewnego czasu szykował się do wejścia na naszą giełdę …” – powiedział, wyjaśniając zarazem, że kapitał zagraniczny nie inwestował, gdyż czekał na korektę – ” czekamy aż będą tańsze o 30 proc”.

Obydwaj Panowie byli zgodni co do tego, że rynki finansowe nie przestały stwarzać okazji do osiągnięcia ponadprzeciętnych zysków.

Czego możemy oczekiwać od rynku w najbliższym czasie i jaką przyjąć strategię.
Przede wszystkim możemy oczekiwać dużo większych wahnień, niż to było do tej pory, więc warto zdywersyfikować swój portfel, czyli podzielić na najróżniejsze grupy, rodzaje, w ujęciu geograficznego, w walutowym, i pod względem instrumentów i ze względu na zarządzających tymi instrumentami (ważne).

Raczej strategia kupuję i trzymam, z możliwością ruchu, czyli wszelkie takie instrumenty, które mają możliwości bez kosztowego przenoszenia aktywów.
Naprawdę nowoczesne instrumenty, pozwalają w ramach jednego produktu przenosić pieniądze np. między różnymi krajami, czy regionami. Lokaty strukturyzowane.

Wykorzystywanie nadzwyczajnych okazji przy zachowaniu fundamentalnych zasad.
Po pierwsze. Zawsze, najpierw oceń ryzyko, potem zyski. Zaplanuj strategię, czyli ustal cel inwestowania i horyzont dla każdego z celów osobno.
Po drugie. Konsekwencja w realizacji przyjętej strategi, czyli jeżeli sobie coś wcześniej założyłem, to, żeby nie wiem co się działo zamykam pozycję i wychodzę z rynku. Żelazna konsekwencja i logika w działaniu przynosi bardzo dobre efekty.
Po trzecie. Zysk do ryzyka powinien wynosić minimum 3:1, by móc zastanawiać się nad wejściem na rynek, nad zainwestowaniem.
Po czwarte. Nie ulegać psychozie tłumu, a potem nie szukać winy u innych, ale szukaj błędów w przyjętej strategi i jej zarządzaniu.

Dolar. Raz na zawsze dolar przestał być walutą ogólnoświatową i to się nie wróci.
Dywersyfikacja na wszystkich możliwych płaszczyznach.

Było to bardzo ciekawe spotkanie.

Kluczem do sukcesu i zysków z inwestycji jest konsekwencja realizacji przyjętej strategii.

To znaczy, że przed podjęciem decyzji powinnyśmy
określić jakim jesteśmy inwestorem. Nasze
oczekiwania i poziom ryzyka możliwy przez nas do zaakceptowania.
Zaplanować na jaki okres chcemy zainwestować (horyzont czasowy), ale przede wszystkim znać swoje możliwości finansowe, a także przyszłe i pewne wydatki. Nie chodzi tu o wydatki związane z naszym utrzymaniem, ale o te wydatki, które w chwili pojawienia znacznie wpłyną na nasze możliwości finansowe ( np. urodzenie dziecka). Warto też pomyśleć o zabezpieczeniu siebie i rodziny wykupując odpowiednie ubezpieczenie. Tak dla pewności, że w sytuacji losowej np utraty pracy, nie będziemy musieli wyjść z inwestycji przed zaplanowanym terminem.
Dopiero tak przygotowanym można podjąć świadomą decyzję.
Decyzję, która nie będzie nam spędzała snu z oczu.

Dalej zostaje tylko konsekwencja w realizacji przyjętej przez nas strategii inwestycyjnej.
Myślę tu bardziej o momencie wejścia i wyjścia, niż o wyborze poszczególnych instrumentów. Pamiętając o podstawowej zasadzie inwestowania, nie wkładamy wszystkiego do jednego koszyka [dywersyfikacji naszego portfela].

Odejście od tej zasady może doprowadzić do nieprzewidzianych konsekwencji. Przykładem niech będzie Amaranth Advisors LLC fundusz hedgingowy i jego głośny upadek ( strata sześciu miliardów dolarów w dziesięć dni).
Upadek ten powinien uświadamiać nam również o tym, że nie ma inwestowania bez ryzyka.

Jeden błąd w ocenie sytuacji, może spowodować całkowitą utratę posiadanego kapitału. tak jak w przypadku tego funduszu. Funduszu dotychczas uważanego przez specjalistów, jako stabilnego i wiarygodnego. I pomyśleć – wystarczyło brak wystarczającej uwagi i wyobraźni. Zbyt duże skupienie uprawnień w rekach jednej osoby, brak dywersyfikacji portfela. Zostawienie uprawnień decyzyjnych do tak dużego kapitału jednej osobie  bez odpowiedniego nadzoru. Moim zdaniem to już nie zarządzanie tylko hazard, zachłanność lub całkowita utrata wyobraźni. I nie chodzi mi o to, że inwestowanie w sektor energetyczny, czy inny surowcowy jest niebezpieczny.

Wiem, wiem – fundusze hedgingowe to nie klasyczne fundusze inwestycyjne. Tu nie ma narzuconych ograniczeń poprzez unormowania prawne. One z zasady szukają swoich zysków tam, gdzie jest ponad przeciętna możliwość uzyskania wysokich stóp zwrotu na zainwestowanym kapitale.
Tu jednak doszło do odstępstwa od ogólnie przyjętej zasady. Każdy inwestor wie, że w portfelu utrzymuje się takie instrumenty, które są ze sobą ujemnie skorelowane. W ten sposób zapewnia się pewien zakres bufora dla takich potknięć w ocenie sytuacji.
Czyli po prostu umiejętna dywersyfikacja portfela i odpowiedni nadzór.

A dla nas to ważna informacja. A mianowicie wybór dostępnych instrumentów powinien być poprzedzony sprawdzeniem:
W przypadku funduszy – jaką mają przyjętą strategię i jak ją często zmieniają. Kto jest zarządzającym, jego doświadczenie i osiągnięcia. Dotychczasowe wyniki funduszu, jego przejrzystość i transparentność w zarządzaniu i udzielaniu informacji. Jakie stosują zasady naliczania opłat za zakup jednostek i za zarządzanie. Jakie są opłaty przy sprzedaży jednostek. Jak często dokonywana jest wycena jednostek uczestnictwa. Jakie są zasady wyjścia z funduszu.
W przypadku akcji – analiza sprawozdań finansowych ( co najmniej z trzech ostatnich lat), sprawdzenie podstawowych wskaźników, przejrzystości w zarządzaniu firmą, przyjrzenie się stosowaniu dobrych praktyk i oczywiście dotychczasowy zysk na akcji.
W przypadku innych produktów inwestycyjnych będziemy co innego sprawdzać. Będzie to uzależnione od tego jaki jest to produkt [instrument]. Co innego będzie ważne przy inwestowaniu w nieruchomości, co innego w inwestowaniu w obrazy czy złoto.
Tak czy siak, decyzja nasza powinna być poparta przeprowadzoną analizą, konsultacją a nawet wyceną uprawnionego specjalisty.