Z okazji I rocznicy powołania stowarzyszenia EFFP Polska w dniu 25 IX 2008 roku w siedzibie Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w Warszawie odbyło się spotkanie, którego tematem było „Znaczenie i rola zawodu Doradcy Finansowego”.

Europejska Federacja Finansowych Profesjonalistów Polska EFFP Polska jest niezależną, europejską instytucją działającą na rzecz rozpowszechniania i potwierdzania wysokich standardów wykonywania zawodu Doradcy Finansowego.

EFFP Polska jest oficjalnym partnerem, organizacją akredytowaną i zrzeszoną w ramach FECIF (Europejska Federacja Doradców i Pośredników Finansowych), to znaczy, że jest przedstawicielem FECIF w Polsce w zakresie doradztwa finansowego. Szczegóły o EFFP Polska na stronie www.effp.com.pl

Została powołana przez absolwentów Europejskiej Akademii Planowania Finansowego EAPF jako odpowiedź na problemy z którymi na co dzień spotykają się doradcy finansowi. Motywem była potrzeba zrzeszenia się certyfikowanych doradców finansowych – jak powiedział Franciszek Zięba – Prezes EFFP Polska – wynikająca z rozwoju rynku finansowego, w celu promowania stałej edukacji i systematycznej weryfikacji umiejętności merytorycznych oraz przestrzegania zasad etycznych certyfikowanego doradcy finansowego EFG i EFC.

W części oficjalnej Franciszek Zięba – Prezes EFFP Polska przedstawił oficjalne stanowisko zarządu dotyczące rozwoju zawodu doradztwa finansowego w Polsce.
Omówił znaczenie i rolę zawodu Doradcy Finansowego, zawodu zaufania społecznego.
Przedstawił działania Stowarzyszenia, które zostały podjęte w celu przybliżenia i promowania zawodu Doradcy finansowego.
Następnie głos zabrał dr Artur Pollok – Wiceprezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, który w imieniu całego PTE deklarował wsparcie nad pracami EFFP Polska. Patronat nad promowaniem zawodu Doradcy finansowego.
O współpracy i potrzebie certyfikacji doradcy Finansowego oraz o wypełnieniu wymogów dyrektyw unijnych dotyczących pośrednictwa finansowego mówił Adam Sankowski – Prezes Zarządu Polskiej Izby Pośredników Finansowych i Ubezpieczeniowych.
Następnie rozgorzała dyskusja.
Jak jest na świecie?

Ciekawe rozwiązanie przyjęła Wielka Brytania, tam na polisie jest podawana kwota zarobku doradcy.

A jakie rozwiązanie zostanie przyjęte u nas?

Czy u nas metoda przyjęta w Wielkiej Brytanii by się sprawdziła?

A może powinien powstać rejestr przy nadzorze (KNF) tak jak rejestr brokerów i agentów ubezpieczeniowych?
Na te i liczne inne pytania dotyczące zawodu Doradcy Finansowego, niezależności zawodu i przyjętych zasad wynagradzania odpowiadali Franciszek Zięba i Adam Sankowski.

Oczywiście w dyskusja przeniosła sie w kuluary, gdzie w miłej atmosferze, przy wspaniałym poczęstunku i dobrej kawie na wymianie zdań zakończono spotkanie.

XIV Polskie Forum Finansowe

Od 9-11 października 2008 r. w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie odbędzie się XIV Polskie Forum Finansowe – Targi Twoje Pieniądze 2008.

Jest to jedna z największych imprez tego typu w Europie Środkowo – Wschodniej i największa impreza targowa w obszarze finansów na rynku polskim.

Aleja Ekspertów tylko na XIV Targach Twoje Pieniądze

II Program Edukacyjny obejmuje liczne debaty, seminaria i szkolenia. Jest to nowa formuła edukacyjna przeznaczona nie tylko dla osób zajmujących się zawodowo finansami, ale przede wszystkim dla osób – klientów rynku finansowego. Na uwagę zasługuje pomysł stworzenia “Alei Doradztwa Finansowego”, której głównym zadaniem jest przybliżenie społeczeństwu zawodu Doradcy Finansowego poprzez bezpośredni kontakt z doradcami. Jest to doskonała okazja do porozmawiania z ekspertem  o przyszłości swoich finansów  i  zarządzaniu nimi przy pomocy „szytego na miarę” długoletniego Planu Finansowego.

Tegoroczny program edukacyjny przygotowany jest z dużym rozmachem. Każdy będzie mógł znaleźć coś dla siebie. Niepowtarzalną szansę na edukację mają również początkujący inwestorzy, dla których Giełda przygotowała cały pakiet o giełdzie i inwestowaniu. Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie http://www.twojepieniadze.com.pl/program.html.

Wydarzenie to jest organizowane przez Związek Banków Polskich, Polską Izbę Ubezpieczeń, Polską Izbę Pośredników Finansowych i Ubezpieczeniowych, Europejską Akademię Planowania Finansowego, Europejska Federacja Finansowych Profesjonalistów Polska (EFFP Polska) i Giełdę Papierów Wartościowych oraz Zarząd Targów Warszawskich Biura Reklamy S.A.

Europejska Federacja Finansowych Profesjonalistów Polska (EFFP Polska) oficjalny partner oraz organizacja akredytowana i zrzeszona w ramach FECIF (Europejska Federacja Doradców i Pośredników Finansowych) jest niezależną, europejską instytucją działającą na rzecz rozpowszechniania i potwierdzania wysokich standardów wykonywania zawodu Doradcy Finansowego. Nic o nas bez nas. Jest pomysłodawcą stworzenia “Alei Doradztwa Finansowego”, gdzie doradcy finansowi będą mogli zaprezentować siebie i swoje firmy na forum Targów Twoje Pieniądze. Szczegóły uczestnictwa na stronie http://www.alejadoradztwafinansowego.pl.

Patronat honorowy nad XIV Targami Twoje Pieniądze 2008 sprawują: Ministerstwo Finansów, Narodowy Bank Polski i Mennica Polska.

Równoległymi imprezami towarzyszącymi będą IV Międzynarodowe Targi Numizmatyczne CoinExpo i VI Salon Franchisingu.

Na IV Międzynarodowych Targach Numizmatycznych CoinExpo 2008 zobaczymy nie tylko wystawy monet obiegowych i kolekcjonerskich z całego świata, ale również złotych sztabek i monet lokacyjnych. Wystawcami są największe sklepy numizmatyczne i firmy zajmujące się dystrybucją monet.

Natomiast VI z  kolei Salon Franchisingu jest miejscem spotkań, w którym osoby zainteresowane założeniem własnego biznesu  mogą uzyskać wiele cennych informacji na ten temat bezpośrednio od firm oferujących licencje franczyzowe. Warto moim zdaniem znaleźć czas i odwiedzić Pałac kultury i Nauki podczas Forum XIV Targi Twoje Pieniądze rezerwując dużo miejsca w kalendarzu by móc wyjść z jak największą wiedzą finansową niezbędną do racjonalnego zarządzania swoimi pieniędzmi.
Polecam – jak Jurek Owsiak mawia “Oj będzie się działo”.

Spotkajmy się na Targach.

Z myślą o zapędzonych i dla potrzebujących wsparcia finansowego, poniżej ostatnia część w strawnej formie – w języku nie dla prawników, raportu Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) z kontroli kredytów hipotecznych. Jest to szczegółowe streszczenie ww raportu.

Liczę, że pozwoli wszystkim potrzebującym ominąć zastawiane przez banki pułapki zawarte w umowach kredytowych, pogłębi wiedzę potrzebną do negocjacji i wpłynie pozytywnie na dokonanie świadomego wyboru.

Cały raport z przyczyn obiektywnych i objętościowych podzieliłam na części. Dzisiaj publikuję ostatnią dziewiątą część. W prawdzie z dużym opóźnieniem, za które wszystkich serdecznie przepraszam. Szczególnie tych wszystkich, którzy czekali z niecierpliwością na ostatnią część raportu.

Opóźnienie wystąpiło z przyczyn prozaicznych. Ot po prostu, i do mnie zawitały wakacje.

Wracając do raportu – poniżej dziewiąta, ostatnia część. Miłej lektury.

G. POZOSTAŁE POSTANOWIENIA

34. Odesłanie do wewnętrznych regulacji banku niestanowiących integralnej części umowy

Oznacza to, że w stosowanych wzorcach umownych zawarto odesłanie do wewnętrznych regulacji banku (regulaminy). W ocenie UOKiK jest nie dopuszczalne odsyłanie do podobnych wewnętrznych regulacji, jeżeli nie stanowią one integralnej części umowy. Zgodnie z art. 384 Kodeksu Cywilnego, ustalony przez jedną ze stron wzorzec umowy, w szczególności ogólne warunki umów, wzór umowy, regulamin, wiąże drugą stronę, tylko wtedy, gdy został jej doręczony przed zawarciem umowy. Wewnętrzne przepisy banku, które nie są konsumentowi – kredytobiorcy doręczane przed zawarciem umowy, nie mogą go wiązać.
Postanowienie umowne, które taką sytuację przewiduje, należałoby uznać za niedozwolone w rozumieniu art. 385³ pkt. 4 Kodeksu Cywilnego.
W efekcie wystąpienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, bank stosujący wspomniane postanowienie dokonał stosownej zmiany wzorca umownego.

Przykłady:
Przesłanki oraz tryb wypowiadania umowy o kredyt określa „Regulamin udzielania Pocztowych Kredytów Mieszkaniowych” oraz „Instrukcja udzielania kredytów dla klientów detalicznych.

35. Nieinformowanie lub niewłaściwe informowanie o zmianie tabeli opłat i prowizji

Oznacza to, że we wzorcach umownych stosowano postanowienia przewidujące, że w przypadku zmiany tabeli opłat i prowizji konsument – kredytobiorca nie musi otrzymać takiej zmienionej tabeli. W zamian bank, przykładowo, umieszczał informację o zmienionych tabelach na tablicy ogłoszeń w oddziale banku.
Zgodnie z art. 384¹ Kodeksu Cywilnego przedsiębiorca (bank) obowiązany jest doręczyć konsumentowi (kredytobiorcy) zmieniony wzorzec umowny. Ponadto do opisanego postanowienia w rejestrze postanowień wzorców umownych uznanych przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone pod poz. 32 (wyrok z 30 września 2002 roku, wpis do rejestru 29 listopada 2002 roku) znajduje się analogiczne postanowienie. Z chwilą wpisu do rejestru wyrok Sądu stwierdzający abuzywność (postanowienie rażąco naruszające interesy konsumenta, nie wiążące) danej klauzuli oznacza, że żadnemu przedsiębiorcy – bankowi nie wolno stosować klauzul z nią tożsamych(analogicznych).

Przykłady:
Zmiana wysokości opłat i prowizji nie powoduje konieczności wypowiedzenia Umowy. Informacja o aktualnie obowiązujących wysokościach prowizji i opłat podawana jest do wiadomości Kredytobiorcy na tablicy ogłoszeń w Oddziale Banku.

Banki w stosunku do których UOKiK planuje wszczęcie postępowania w związku z powyższą przesłanką:
ING Bank Śląski S.A. z siedzibą w Katowicach

36. Nadanie rangi umownej zawiadomieniom

Oznacza to, że we wzorcach umownych stosowano postanowienia nadające zawiadomieniom wysyłanym konsumentom rangę integralnej części umowy.
W ocenie UOKiK nie istnieją żadne podstawy prawne, aby jednostronnym oświadczeniom, przypisywać taki sam charakter jak umowie rozumianej jako zgodne oświadczenie woli co najmniej dwóch podmiotów, a przyznanie im rangi umownej mogłoby ponadto prowadzić do absurdalnych konsekwencji np w postaci uznania, że są one wiążące o ile kredytobiorca zgodzi się na ich treść lub nie wypowie umowy.
W odpowiedzi na wystąpienie Prezesa UOKiK bank stosujący to postanowienie dostosował się do przestawionych uwag.

Przykłady:
1. Zawiadomienie o wypowiedzeniu kredytu i wymagalności zadłużenia, wezwanie do zapłaty(…)
2. Pierwsze oraz drugie zawiadomienie o powstaniu zadłużenia przeterminowanego wysyłane są listami zwykłymi (…)
3. Zawiadomienia, o których mowa w ust 1 oraz 2 stanowią integralną część umowy.

37. Rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy

Oznacza to, że we wzorcach umów stosowano klauzulę zmieniającą właściwość miejscową sądu, który będzie rozstrzygać spory wynikające z umowy. Zgodnie z kwestionowanymi postanowieniami spory rozstrzygane miały być przez sąd właściwy dla siedziby/oddziału banku.
Zgodnie z przepisami prawa każdy spór winien być rozpatrywany przez sąd miejscowo właściwy, w przypadku pozwania konsumenta – kredytobiorcę przez bank – sądem właściwym jest sąd miejsca zamieszkania konsumenta- kredytobiorcy (sąd ogólnej właściwości – art. 27 §1 Kodeksu postępowania cywilnego). Klauzulę zmieniającą właściwość sadu należy uznać za niedozwoloną w rozumieniu art. 385³ pkt. 23 Kodeksu Cywilnego. Nadmienić należy, że wyrokiem z 31 stycznia 2003 roku (sygn. akt XVII Amc 31/02) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał klauzulę zmieniającą właściwość miejscowe sądu za niedozwolone postanowienie umowne.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów, stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru niedozwolonych klauzul umownych należy uznać za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów.

Przykłady:
Strony Umowy będą starały się rozwiązywać polubownie wszelkie spory lub różnice zdań pomiędzy nimi, wynikające z Umowy lub w związku z nią. Jeżeli spór lub różnica nie da się rozstrzygnąć polubownie, zostanie przedstawiona do rozstrzygnięcia przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Oddziału Banku, w którym została podpisana Umowa.

Banki w stosunku do których UOKiK planuje wszczęcie postępowania w związku z powyższą przesłanką:
Nordea Bank Polska S.A. z siedzibą w Gdyni
Bank Zachodni WBK S.A. z siedzibą we Wrocławiu

38. Inne postanowienia umowne kwestionowane przez Prezesa UOKiK

W ramach kontroli badaniem objęte zostały również zagadnienia niezwiązane bezpośrednio z umowami kredytu hipotecznego.
Wśród zakwestionowanych postanowień wskazać należy:
1) pobieranie opłaty za wpłatę gotówki w kasie banku, nawet jeżeli klienci mogą dokonać wpłaty za pomocą tzw. wpłatomatów,
2) pobieranie opłaty za wpłatę gotówkową w bilonie, wypłatę gotówkową w oddziale banku,
3) pobieranie opłaty za realizację tytułu wykonawczego.

Banki w stosunku do których UOKiK planuje wystąpić z powództwem w związku z powyższą przesłanką:
BRE Bank S.A. z siedzibą w Warszawie -opłata za realizację tytułu wykonawczego,
Bank Zachodni WBK S.A. z siedzibą we Wrocławiu – opłata za realizację tytułu wykonawczego,
Deutsche Bank PBC S.A. z siedzibą w Warszawie – opłata za realizację tytułu wykonawczego.

Banki w stosunku do których UOKiK k postępowanie wyjaśniające jest w toku:
BRE Bank S.A. z siedzibą w Warszawie -opłata za wpłatę gotówki w kasie banku, gdy istnieje możliwość skorzystania z tzw. wpłatomatu,
Bank Zachodni WBK S.A. z siedzibą we Wrocławiu – opłata za wpłatę gotówkową w bilonie.

Powództwo przygotowane zostanie w odniesieniu do jednego z banków stosujących określoną klauzulę. Wystąpienie z powództwem wobec wszystkich banków, stosujących dane postanowienie uchybiałoby regułom procesowym i mogłoby skutkować odrzuceniem pozwu.
Od momentu wpisu do rejestru wyrok SOKiK staje się bowiem skuteczny wobec osób trzecich. Oznacza to, że żaden przedsiębiorca (w tym bank) nie jest uprawniony do stosowania w swoich wzorcach klauzul o treści tożsamej z treścią klauzul wpisanych do rejestru.

Zawsze należy pamiętać, że jedną z najważniejszych zasad prawa cywilnego jest zasada równorzędności stron umowy, a w umowach zawieranych z konsumentami, konsumentowi – jako słabszej stronie – przyznana jest szczególna ochrona.

I to już koniec raportu. I nie ukrywam, że ciekawa jestem waszych opinii. Nurtuje mnie pytanie – co należałoby zrobić by wszystkie instytucje finansowe miały potrzebę dbania o klienta i traktowania go jako swojego partnera biznesowego ( czytaj dbanie o kurę znoszącą złote jajka) a nie jak nieuka, którego na każdym kroku można “oskubać”? Czy prawidłowym kierunkiem jest ciągłe tworzenie przepisów prawa, których i tak się raczej nie respektuje i bardziej lub mniej oficjalnie omija. A może wystarczyłoby zmienić program nauczania w szkole podstawowej dodając zasady rynkowe, podstawy prawne i elementy logiki, ucząc myślenia a nie wkuwania na pamięć?
Póki co UOKiK przeprowadza kontrolę w coraz to innych branżach. Z raportów pokontrolnych wynika, że najczęściej stosowana strategia w kontrolowanych firmach to ta sama prosta strategia – klient jest nasz i trzeba go oskubać. Na ile taka strategia jest skuteczna – to w dużej mierze jest uzależnione od wiedzy klienta. Więc uczmy się zarządzać swoimi finansami by nie być ‘klientem oskubanym”.

POWIĄZANE POSTY:

Jakie, z przyjęcia Kanonu Dobrych Praktyk Rynku Finansowego, korzyści będzie miał potencjalny klient?

Kontrola przez UOKiK kredytów hipotecznych, czyli na co zwrócić uwagę przed podpisaniem umowy.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część II.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część III.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część IV.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część V.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część VI

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część VII

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część VIII

Zgodnie z obietnicą, z myślą o zapędzonych i dla potrzebujących wsparcia finansowego, dalsza część w strawnej formie – w języku nie dla prawników, raportu Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) z kontroli kredytów hipotecznych. Jest to szczegółowe streszczenie ww raportu.

W umowie jak w domino, czyli raport UOKiK.

Mam nadzieje, że będzie drogowskazem dla tych, którzy są przed decyzją – podpowiadając, czy mam wziąć kredyt i który bank mam wybrać.

Liczę, że pozwoli wszystkim potrzebującym ominąć zastawiane przez banki pułapki zawarte w umowach kredytowych, pogłębi wiedzę potrzebną do negocjacji i wpłynie pozytywnie na dokonanie świadomego wyboru.

Dzisiaj przedostatnia – ósma część. Miłej lektury.

E. POSTANOWIENIA W SPOSÓB BEZZASADNY NAKŁADAJĄCE NA KONSUMENTÓW OBOWIĄZEK PONOSZENIA OKREŚLONYCH KOSZTÓW – dalej.

29. Obowiązek sporządzenia aneksu do umowy w związku ze zmianą danych osobowych lub adresowych.

Oznacza to, że we wzorcach umownych nakazywano konsumentom – kredytobiorcom dostarczania informacji o zmianie danych osobowych bądź zmianie adresu nieruchomości, czy związanych z doprecyzowaniem adresu nieruchomości, często wiążąc wprowadzenie tych zmian z koniecznością sporządzenia aneksu, za co pobierano dodatkową opłatę. Konstrukcja taka jest bezzasadna, gdyż zmiana danych nie wiąże się w żaden sposób ze zmianą warunków umowy zainicjowaną przez konsumenta – kredytobiorcę, co ewentualnie mogłoby uzasadniać odpłatność sporządzenia aneksu.
Nałożenie tak nieuzasadnionego ciężaru kształtuje prawa i obowiązki konsumenta – kredytobiorcy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy (art. 385¹ §1 Kodeksu Cywilnego).

Przykłady:
Kredytobiorca zobowiązany jest do powiadamiania Banku o każdej zmianie nazwiska bądź adresu, a także w przypadku gdy ustanowiono zabezpieczenie spłaty kredytu – o wszelkich zmianach związanych z miejscem położenia przedmiotu prawnego zabezpieczenia (…).
(…)
Zmiana warunków umowy kredytu na wniosek Klienta (…) b/ inna zmiana warunków umowy: 50,00 zł.
Banki w stosunku do których UOKiK planuje wystąpić z powództwem w związku z powyższą przesłanką:
Bank Pocztowy S.A. z siedzibą w Bydgoszczy
BRE Bank S.A. z siedzibą w Warszawie

30. Podwyższenie marży w przypadku nieprawidłowej i nieterminowej obsługi zadłużenia, skutkujące zakwalifikowaniem kredytu do grupy kredytów zagrożonych.

Oznacza to, że we wzorcach umownych zamieszczona była klauzula, która przyznawała bankowi uprawnienie do podwyższania marży w przypadku nieprawidłowej i nieterminowej obsługi zadłużenia, skutkujące zakwalifikowaniem kredytu do grupy kredytów zagrożonych.
Zdaniem UOKiK przy takim wzorcu umownym kredytobiorca w istocie ponosi dwa rodzaje dodatkowych kosztów ( jest podwójnie karany za to samo zdarzenie) związanych z nieprawidłową i nieterminową obsługą zadłużenia: odsetki karne i podwyższona marża. Dodatkowo wskazane postanowienie narusza art. 385 §2 Kodeksu Cywilnego z uwagi na to, że jest postanowieniem niejednoznacznym. We wzorcu umownym brak jest definicji nieterminowej i nieprawidłowej obsługi zadłużenia. Jednocześnie decyzja o podwyższeniu marży w całości zależy od jednostronnej oceny sytuacji przez bank, co może stanowić niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385³ pkt 9 Kodeksu Cywilnego.

Przykłady:
Marża Banku może ulec podwyższeniu przez Bank, nie więcej niż o 2 punkty procentowe, jeżeli w trakcie okresu kredytowania nastąpi wzrost ryzyka kredytowego Banku, związany z nieprawidłową i nieterminową obsługą zadłużenia przez Kredytobiorcę, skutkującą zakwalifikowaniem kredytu do grupy kredytów zagrożonych.

Banki w stosunku do których UOKiK planuje wystąpić z powództwem w związku z powyższą przesłanką:
Bank PEKAO S.A. z siedzibą w Warszawie

31. Utrzymanie podwyższonego oprocentowania w przypadku zaległości w spłacie kredytu.
Oznacza to, że we wzorcach umownych znajdują się postanowienia, zgodnie z którymi bank jest uprawniony w przypadku zaległości w spłacie kredytu, oprócz pobrania odsetek karnych z tytułu powstania zaległości w spłacie kredytu, do utrzymania podwyższonego oprocentowania lub przedłużenia zabezpieczenia wekslowego.
Sytuacja taka, zdaniem UOKiK prowadzi do podwójnego karania konsumenta. Dodatkowo kwestionowane postanowienie nie spełnia wymogu zawartego w art. 385 §2 Kodeksu Cywilnego jest nie jednoznaczne.

Przykłady:
Bank może odmówić zniesienia podwyższonego oprocentowania (…), jeżeli Kredytobiorca ma zaległości w spłacie kredytu.

Banki w stosunku do których UOKiK planuje wystąpić z powództwem w związku z powyższą przesłanką:
Getin Bank S.A. z siedzibą w Katowicach

F. POSTANOWIENIA DOTYCZĄCE UBEZPIECZENIA KREDYTU

32. Obowiązek ponoszenia przez konsumentów kosztów umów ubezpieczenia zawieranych przez i na rzecz banku.

Oznacza to, że w większości przypadków na kredytobiorców nakładany jest obowiązek ponoszenia kosztów umów ubezpieczenia w sytuacji, gdy nie są oni ani stroną umowy ani uposażonym ( osobą, która jest uprawniona do otrzymania świadczenia w przypadku zaistnienia zdarzenia objętego ochrona ubezpieczeniową) z umowy.
W ocenie UOKiK nie ma żadnych podstaw, aby kredytobiorca ponosił koszty umów ubezpieczenia zawieranych przez bank, gdzie pozostaje osobą trzecią, w stosunku do której towarzystwo ubezpieczeń może mieć roszczenie regresowe (roszczenie zwrotne – domagać się zwrotu spełnionego wcześniej świadczenia).
Umowy takie nie ubezpieczają w żaden sposób kredytobiorcy, choć na podstawie umowy o kredyt to on zobowiązany jest do pokrycia jej kosztów. Przedmiotowe postanowienie nakładając na konsumenta- kredytobiorcę obowiązek poniesienia kosztów ubezpieczenia, a nie dając w zamian ochrony ubezpieczeniowej, nie tylko rażąco narusza jego interesy, ale także godzi w dobre obyczaje. Tym samym może być niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385¹ §1. Bank w ten sposób „przerzuca” ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej na konsumentów – kredytobiorców.

Przykłady:
O ile Indywidualne Warunki Kredytu tak stanowią, Bank – w ramach Ubezpieczenia Pakietowego – ubezpiecza na swoją rzecz Kredyt. (…) Opłata za ubezpieczenie pakietowe jest określona w Umowie Kredytu i nie ulega ona zmianie.
Banki w stosunku do których UOKiK planuje wystąpić z powództwem w związku z powyższą przesłanką:
Bank BPH S.A. z siedzibą w Krakowie
Bank Pocztowy S.A. z siedzibą w Bydgoszczy
Bank Ochrony Środowiska S.A. z siedzibą w Warszawie
Fortis Bank S.A. z siedzibą w Warszawie
Kredyt Bank S.A. z siedzibą w Warszawie
Nordea Bank Polska S.A. z siedzibą w Gdyni
BRE Bank S.A. z siedzibą w Warszawie
Bank Zachodni WBK S.A. z siedzibą we Wrocławiu
Deutsche Bank PBC S.A. z siedzibą w Warszawie
Invest Bank S.A. z siedzibą w Warszawie
Lukas Bank S.A. z siedzibą we Wrocławiu
PKO Bank Polski S.A. z siedzibą w Warszawie
Santander Consumer Bank S.A. z siedzibą we Wrocławiu

Poniżej w szczegółowym ujęciu postanowienia ww. umów, które w szczególności budzą wątpliwości UOKiK:

a) Obowiązek ustanowienia weksla własnego in blanco na zabezpieczenie roszczeń zakładu ubezpieczeń.

Oznacza to, że w stosowanych wzorcach umownych zamieszczane były postanowienia, które na kredytobiorcę nakładały obowiązek ustanowienia – jako zabezpieczenia kredytu – weksla własnego in blanco na rzecz towarzystwa ubezpieczeniowego.
Zdaniem UOKiK nie ma żadnego uzasadnienia do tego, by kredytobiorca był zobowiązany do wystawienia ww. weksla, jeżeli wskazane umowy ubezpieczenia zawierane są przez bank, który działa na swoją rzecz, a kredytobiorca nie jest stroną tych umów ani też uposażonym z umów.

Przykłady:
W przypadku ubezpieczenia spłaty kredytu lub ubezpieczenia „niskiego wkładu”, kredytobiorca zobowiązuje się do wystawienia weksla własnego in blanco na zlecenie towarzystwa ubezpieczeniowego z klauzulą „nie na zlecenie” i „bez protestu”.
Banki w stosunku do których UOKiK planuje wystąpić z powództwem w związku z powyższą przesłanką:
Bank Pocztowy S.A. z siedzibą w Bydgoszczy
Kredyt Bank S.A. z siedzibą w Warszawie
Deutsche Bank PBC S.A. z siedzibą w Warszawie
Invest Bank S.A. z siedzibą w Warszawie
PKO Bank Polski S.A. z siedzibą w Warszawie
Santander Consumer Bank S.A. z siedzibą we Wrocławiu

b) Uprawnienie towarzystwa ubezpieczeniowego do prowadzenia działań regresowych w przypadku wypłacenia bankowi odszkodowania z tytułu ubezpieczenia.

Oznacza to, że wzorce umów zawierały postanowienie, które nakładało na konsumenta- kredytobiorcę obowiązek wyrażenia zgody na prowadzenie działań regresowych przez towarzystwo ubezpieczeń (żądania zwrotu odszkodowania od sprawcy szkody) w wypadku wypłacenia bankowi odszkodowania z tytułu ubezpieczenia.
W opinii UOKiK umowa ubezpieczenia kredytu ubezpiecza bank (i tylko bank), jednocześnie minimalizując ryzyko ubezpieczyciela, gdzie konsument – kredytobiorca ponosi nieuzasadnione koszty i dodatkowo odpowiedzialność regresową.

Przykłady:
Wyrażam zgodę na prowadzenie działań regresowych przez Towarzystwo Ubezpieczeń, w przypadku wypłacenia Bankowi odszkodowania z tytułu ubezpieczenia spłaty udzielonego mi kredytu mieszkaniowego.
Banki w stosunku do których UOKiK planuje wystąpić z powództwem w związku z powyższą przesłanką:
BRE Bank S.A. z siedzibą w Warszawie
Bank Zachodni WBK S.A. z siedzibą we Wrocławiu
Invest Bank S.A. z siedzibą w Warszawie
Lukas Bank S.A. z siedzibą we Wrocławiu

c) Postanowienia, zgodnie z którymi koszt ubezpieczenia nie podlega zwrotowi za niewykorzystany okres ubezpieczenia.

Oznacza to, że wzorce umów zawierały postanowienia, które wyłączały zwrot składki ubezpieczeniowej za niewykorzystany okres ubezpieczenia.
Art. 813 §1 Kodeksu Cywilnego stanowi, że składkę ubezpieczeniową oblicza się za czas trwania odpowiedzialności ubezpieczyciela. Z jego treści wynika, że niedozwolone byłoby pobieranie przez towarzystwo ubezpieczeniowe składki za okres, w którym towarzystwo nie ponosi odpowiedzialności. Tak więc w przypadku wcześniejszego wygaśnięcia umowy bank zwrócić się powinien do towarzystwa ubezpieczeń o zwrot nadpłaconej składki, a zwróconą przez towarzystwo składkę zobowiązany jest przekazać kredytobiorcy. Kredytobiorca nie będąc stroną umowy nie dysponuje takimi uprawnieniami.
Brak zwrotu składki kredytobiorcy i uzyskana w ten sposób korzyść majątkowa przez bank może stanowić podstawę do uznania banku za bezpodstawnie wzbogaconego w rozumieniu art. 405 K.C.
Kwestionowane postanowienie dotyczyło w szczególności ubezpieczenia niskiego wkładu własnego.

Przykłady:
Przystąpienie do Generalnej Umowy Ubezpieczenia niskiego wkładu kredytów mieszkaniowych w Towarzystwie Ubezpieczeniowym. Okres ubezpieczenia wynosi … miesięcy. Składka ubezpieczeniowa w kwocie …. zł płatna jest z góry za cały okres ubezpieczenia i nie podlega zwrotowi.
Banki w stosunku do których UOKiK planuje wystąpić z powództwem w związku z powyższą przesłanką:
Kredyt Bank S.A. z siedzibą w Warszawie
Deutsche Bank PBC S.A. z siedzibą w Warszawie
Lukas Bank S.A. z siedzibą we Wrocławiu

33. Uprawnienie towarzystwa ubezpieczeniowego do weryfikacji autentyczności dokumentów tożsamości oraz weryfikacji autentyczności i prawdziwości dokumentów stanowiących podstawę ustalenia zdolności kredytowej.

Oznacza to, że w stosowanych wzorcach umów zamieszczane są klauzule przyznające towarzystwom ubezpieczeniowym uprawnienia do weryfikacji autentyczności dokumentów tożsamości, autentyczności i prawdziwości dokumentów stanowiących podstawę ustalenia zdolności kredytowej, dokonywania wizji lokalnej oraz weryfikacji dokumentów dotyczących nieruchomości stanowiącej docelowe zabezpieczenie kredytu.
Nałożenie na konsumenta – kredytobiorcę obowiązku ponownego zebrania tak obszernej dokumentacji, w szczególności, gdy dokonuje tego na potrzeby podmiotu, z którym nie jest związany umową, może, zdaniem UOKiK, rażąco naruszać jego interesy i kształtować jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami. Może być zatem niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385¹ §1 Kodeksu Cywilnego.
Jeżeli kredytobiorca nie jest stroną umowy z towarzystwem ubezpieczeń, to nie ma żadnych podstaw, aby reprezentant ubezpieczyciela miał prawo do weryfikacji dokumentów kredytobiorcy.

Przykłady:
Oświadczam, że wyrażam zgodę na weryfikację przez upoważnioną osobę reprezentującą Towarzystwo Ubezpieczeń autentyczności dokumentów tożsamości oraz weryfikację autentyczności i prawdziwości dokumentów stanowiących podstawę ustalenia zdolności kredytowej oraz dokonywania wizji lokalnej oraz weryfikacji dokumentów dotyczących nieruchomości stanowiącej docelowe zabezpieczenie kredytu (…).

Banki w stosunku do których UOKiK planuje wystąpić z powództwem w związku z powyższą przesłanką:
BRE Bank S.A. z siedzibą w Warszawie
Bank Zachodni WBK S.A. z siedzibą we Wrocławiu
Invest Bank S.A. z siedzibą w Warszawie
Lukas Bank S.A. z siedzibą we Wrocławiu
PKO Bank Polski S.A. z siedzibą w Warszawie

Powództwo przygotowane zostanie w odniesieniu do jednego z banków stosujących określoną klauzulę. Wystąpienie z powództwem wobec wszystkich banków, stosujących dane postanowienie uchybiałoby regułom procesowym i mogłoby skutkować odrzuceniem pozwu. Od momentu wpisu do rejestru wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK) staje się bowiem skuteczny wobec osób trzecich. Oznacza to, że żaden przedsiębiorca (w tym również bank) nie jest uprawniony do stosowania w swoich wzorcach klauzul o treści tożsamej z treścią klauzul wpisanych do rejestru.

Część dalsza za tydzień. Zapraszam.

POWIĄZANE POSTY:

Jakie, z przyjęcia Kanonu Dobrych Praktyk Rynku Finansowego, korzyści będzie miał potencjalny klient?

Kontrola przez UOKiK kredytów hipotecznych, czyli na co zwrócić uwagę przed podpisaniem umowy.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część II.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część III.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część IV.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część V.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część VI

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część VII

Zgodnie z obietnicą z myślą o zapędzonych i dla potrzebujących wsparcia finansowego, dalsza VII część w strawnej formie – w języku nie dla prawników, raportu Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) z kontroli kredytów hipotecznych. Jest to szczegółowe streszczenie ww raportu.

W umowie jak w domino, czyli raport UOKiK.

Mam nadzieje, że będzie drogowskazem dla tych, którzy są przed decyzją – podpowiadając, czy mam wziąć kredyt i który bank mam wybrać. Liczę, że pozwoli wszystkim potrzebującym ominąć zastawiane przez banki pułapki zawarte w umowach kredytowych, pogłębi wiedzę potrzebną do negocjacji i wpłynie pozytywnie na dokonanie świadomego wyboru.

Miłej lektury. Część siódma

E. POSTANOWIENIA W SPOSÓB BEZZASADNY NAKŁADAJĄCE NA KONSUMENTÓW OBOWIĄZEK PONOSZENIA OKREŚLONYCH KOSZTÓW

26. Obowiązek posiadania rachunku oszczędnościowo ‐rozliczeniowego w banku udzielającym kredytu.

Oznacza to, że we wzorcach umownych nałożono obowiązek posiadania przez kredytobiorcę rachunku bankowego w banku udzielającym kredytu.
Zgodnie z art. 385³ pkt. 7 Kodeksu Cywilnego, za niedozwolone uważa się postanowienia umowne, które uzależniają zawarcie, treść lub wykonanie umowy od zawarcia innej, niemającej bezpośredniego związku z umową zawierającą oceniane postanowienie. W przypadku obowiązku posiadania rachunku bankowego w banku kredytobiorcy przy kredycie hipotecznym, który jest kredytem długoterminowym prowadzi to do sytuacji, w której bank dokonując zmiany w umowie rachunku bankowego – szczególnie podwyższając opłaty za jego prowadzenie – wykorzystuje uzyskaną przewagę kontraktową. Konsument – kredytobiorca teoretycznie może sprzeciwić się opłacie za rachunek bankowy poprzez wypowiedzenie takiej umowy. Prowadzi to jednak do sytuacji, w której naruszyłby postanowienia umowy kredytowej, narażając się na konieczność natychmiastowej spłaty kredytu w pełnej wysokości.
Postanowienia nakładające na konsumenta- kredytobiorcę obowiązek posiadania rachunku bankowego 24 kwietnia 2007 roku zostały wpisane przez Prezesa UOKiK – na mocy wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 30 stycznia 2006 roku – do rejestru niedozwolonych postanowień umownych (poz. 1140-1146). Od momentu wpisu do rejestru wyrok SOKiK staje się skuteczny wobec osób trzecich. Oznacza to, że żaden przedsiębiorca nie ma prawa stosowania w swoich wzorcach klauzul o treści tożsamej z treścią klauzul wpisanych do rejestru. W przypadku stosowania takiej klauzuli, grozi wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, które może zakończyć się decyzją nakładającą karę pieniężną. Umożliwia to przepis art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, który wskazuje taką praktykę jako przykład naruszenia zbiorowych interesów konsumentów.

Przykłady:
Jednostka Banku uzależnia udzielenie kredytu od… posiadania przez Wnioskodawcę rachunku bankowego w jednostce Banku, która udziela kredytu.
Bank może udzielić kredytu, o ile Kredytobiorca spełni następujące warunki: (…) posiada w Banku rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy i wszelkie rozliczenia z Bankiem z tytułu udzielonego kredytu będzie prowadził za pośrednictwem tego rachunku.

Banki w stosunku do których UOKiK planuje wystąpić z powództwem w związku z powyższą przesłanką:
Fortis Bank S.A. z siedzibą w Warszawie

Banki w stosunku do których UOKiK planowane wszczęcie postępowania w związku z powyższą przesłanką:
Bank PEKAO S.A. z siedzibą w Warszawie

27. Pobieranie prowizji za sporządzenie aneksu do umowy przy wcześniejszej spłacie kredytu.

Oznacza to, że we wzorcach umownych wprowadzono prawo do pobierania prowizji z tytułu aneksu do umowy. Postanowienia te (w odniesieniu do tych umów kredytu hipotecznego, które podlegają ustawie o kredycie konsumenckim) – z uwagi na konieczność dokonania przez konsumentów opłaty z tytułu aneksu do umowy lub zmiany harmonogramu spłat – są sprzeczne z art. 8 ust. 3 ustawy o kredycie konsumenckim.
Opłaty takie w omawianym wypadku mogą mieć istotny wpływ na decyzję, co do wcześniejszej spłaty kredytu, a więc skorzystania przez konsumenta z zagwarantowanego mu ustawowo prawa. Często wręcz czynią wcześniejszą spłatę kredytu nieopłacalną pod względem ekonomicznym, tym samym uniemożliwiając jej dokonanie racjonalnie działającemu konsumentowi.
Na skutek wystąpień Prezesa UOKiK większość banków, które pobierały opłaty za sporządzenie aneksu do umowy w związku z wcześniejszą spłatą kredytu konsumenckiego zmieniła swoje wzorce.

Przykłady:
„Kredytobiorca może dokonać przedterminowej spłaty kredytu w całości lub w części (…). Skrócenie okresu kredytowania jest możliwe tylko na wniosek Kredytobiorcy i wymaga zawarcia aneksu do umowy.”
„Wprowadzenie zmian do umowy kredytowej na wniosek Klienta, wyrażenie zgody na inne zobowiązanie Klienta, sporządzenie nowego planu spłaty na wniosek Klienta itp.: od 100 zł.”

Banki w stosunku do których UOKiK planowane wszczęcie postępowania w związku z powyższą przesłanką:
Bank BPH S.A. z siedzibą w Krakowie

28. Zlecanie badania stanu nieruchomości na koszt konsumenta w przypadku zaległości w spłacie kredytu oraz przeliczanie kosztów wyceny nieruchomości na walutę kredytu.

a) Zlecanie badania stanu nieruchomości na koszt konsumenta w przypadku zaległości w spłacie kredytu.

Oznacza to, że we wzorcach umownych znajdowały się postanowienia, na mocy których bank mógł żądać lub zlecać badanie stanu nieruchomości na koszt konsumenta w przypadku powstania zaległości w spłacie kredytu.
W opinii UOKiK badanie stanu nieruchomości może być uzasadnione na przykład podejrzeniem, że uległa zmniejszeniu jej wartość, a zatem zmniejszyła się wartość zabezpieczenia kredytu, a nie z tytułu zalegania w spłacie kredytu. W takim wypadku bank może podjąć inne działania przewidziane w prawie – np. naliczenie odsetek karnych.
W ocenie UOKiK wspomniane postanowienia należy uznać za abuzywne (niewłaściwe, krzywdzące -klauzule, których z mocy prawa nie wolno umieszczać w ogólnych warunkach umów stosowanych w obrocie z konsumentami. Jeżeli jednak w ogólnych warunkach się znajdą to uważa się je za bezskuteczne), gdyż kształtują obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają ich interesy (art. 385¹ §1 kodeksu cywilnego).
W efekcie wystąpień Prezesa Urzędu część banków zmieniała swoje wzorce umowne, usuwając kwestionowane klauzule umowne.

Przykłady:
W przypadku występowania zaległości w obsłudze kredytu powyżej 90 dni, Bank ma prawo zlecić wykonanie wyceny nieruchomości, stanowiącej przedmiot zabezpieczenia niezależnemu rzeczoznawcy majątkowemu na koszt Kredytobiorcy.

Banki w stosunku do których UOKiK planuje wystąpić z powództwem w związku z powyższą przesłanką:
GE Money Bank z siedzibą w Gdańsku [Postanowienie nie było przedmiotem wystąpień Prezesa UOKiK do banku]
Nykredit A/S S.A. – oddział w Polsce
Bank Zachodni WBK S.A. z siedzibą we Wrocławiu
Getin Bank S.A. z siedzibą w Katowicach
Invest Bank S.A. z siedzibą w Warszawie
Lukas Bank S.A. z siedzibą we Wrocławiu
PKO Bank Polski S.A. z siedzibą w Warszawie

b) Przeliczanie kosztów wyceny nieruchomości na walutę kredytu.

Oznacza to, że we wzorcach umownych zamieszczone są postanowienia przewidujące, że koszty wyceny zleconej w wypadku zaległości w spłacie kredytu zostaną przeliczone na walutę, w stosunku do której indeksowany jest kredyt i doliczone do salda zadłużenia. Taka procedura powiększa zadłużenie i z tytułu różnic kursowych może spowodować dodatkowe koszty o marżę banku zawartą w kursie wymiany walut stosowanym przez bank.
Dlatego też postanowienia umowne przewidujące opisany mechanizm nie tylko nie są dla konsumenta korzystne, ale i w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami rażąco naruszają jego interesy. Zgodnie z art. 385¹ §1 Kodeksu Cywilnego są niedozwolonymi postanowieniami umownymi.

Przykłady:
W przypadku, gdy Kredytobiorca opóźnia się z zapłatą co najmniej dwóch kolejnych Rat (…), Bank może zlecić niezależnemu rzeczoznawcy majątkowemu, sporządzenie operatu szacunkowego. Koszt wyceny określony przez rzeczoznawcę majątkowego zostanie przeliczony na walutę, do której indeksowany jest kredyt według kursu kupna obowiązującego wg Tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez [Bank] w dniu dokonania płatności za wycenę i zostanie doliczony do salda zadłużenia.

Banki w stosunku do których UOKiK planuje wystąpić z powództwem w związku z powyższą przesłanką:
GE Money Bank z siedzibą w Gdańsku

Powództwo przygotowane zostanie w odniesieniu do jednego z banków stosujących określoną klauzulę. Wystąpienie z powództwem wobec wszystkich banków, stosujących dane postanowienie uchybiałoby regułom procesowym i mogłoby skutkować odrzuceniem pozwu. Od momentu wpisu do rejestru wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK) staje się bowiem skuteczny wobec osób trzecich. Oznacza to, że żaden przedsiębiorca (w tym również bank) nie jest uprawniony do stosowania w swoich wzorcach klauzul o treści tożsamej z treścią klauzul wpisanych do rejestru.

Dalsza treść raportu w języku nie dla prawników w części VIII. Zapraszam.

POWIĄZANE POSTY:

Jakie, z przyjęcia Kanonu Dobrych Praktyk Rynku Finansowego, korzyści będzie miał potencjalny klient?

Kontrola przez UOKiK kredytów hipotecznych, czyli na co zwrócić uwagę przed podpisaniem umowy.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część II.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część III.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część IV.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część V.

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część VI

Czy wiesz jak czytać umowy kredytowe – raport pokontrolny UOKiK. Część VIII.